શરૂઆત કરનારાઓ માટે ધ્યાન: આજે જ શરૂ કરવા માટે બધું

શરૂઆત કરનારાઓ માટે સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા: કેવી રીતે બેસવું, શેના પર ધ્યાન આપવું, કેટલો સમય અભ્યાસ કરવો, સામાન્ય સમસ્યાઓ અને મફત સાત દિવસની યોજના.
છોડથી ભરેલા તડકાવાળા ઓરડામાં એક સ્ત્રી આંખો બંધ કરીને પલાંઠી વાળીને બેઠી છે અને ધીમે ધીમે શ્વાસ લઈ રહી છે.

આમાં પણ ઉપલબ્ધ: English ·हिन्दी

ધ્યાન એટલે તમારું ધ્યાન કોઈ એક વસ્તુ, જેમ કે શ્વાસ, પર ટકાવવું અને દર વખતે મન ભટકે ત્યારે ધીમેથી પાછું લાવવું. તમારે મન ખાલી કરવાની, પલાંઠી વાળીને બેસવાની કે કંઈ ખરીદવાની જરૂર નથી. બે મિનિટથી શરૂઆત કરવી બિલકુલ બરાબર છે.

તમારું પહેલું ધ્યાન, પગલે પગલે

  1. આરામથી બેસો, ખુરશી કે ગાદી પર, પીઠ સીધી પણ અક્કડ નહીં.
  2. ટાઇમર મૂકો, બેથી પાંચ મિનિટનું.
  3. શ્વાસ અનુભવો, નાક, છાતી કે પેટ પર. તેને બદલો નહીં; બસ અનુભવો.
  4. જ્યારે મન ભટકે, અને તે ભટકશે જ, ત્યારે જુઓ કે તે ક્યાં ગયું અને ધીમેથી શ્વાસ પર પાછા આવો. આ પાછા આવવું એ જ અભ્યાસ છે.
  5. કોમળતાથી પૂરું કરો. એક શ્વાસ લો, જુઓ કે કેવું લાગે છે, અને આંખો ખોલો.

કેટલો સમય અને કેટલી વાર?

રોજ બેથી પાંચ મિનિટથી શરૂઆત કરો અને દર અઠવાડિયે એક-બે મિનિટ વધારો. રોજનો નાનો અભ્યાસ ક્યારેક થતા લાંબા અભ્યાસ કરતાં વધુ મદદ કરે છે.

ધ્યાનના પ્રકારો

  • શ્વાસ પર ધ્યાન: શરૂઆતની પરંપરાગત રીત.
  • બૉડી સ્કૅન: ધ્યાનને ધીમે ધીમે આખા શરીરમાં લઈ જવું.
  • મૈત્રી ધ્યાન: મનમાં પોતાને અને બીજાને શુભેચ્છાઓ મોકલવી.
  • મંત્ર કે જપ: કોઈ શબ્દ કે વાક્યનું પુનરાવર્તન, ઘણીવાર માળા સાથે.
  • ચાલતાં ચાલતાં ધ્યાન: ધીમાં, સજાગ પગલાં.

શરૂઆતની સામાન્ય સમસ્યાઓ

  • “વિચારો અટકતા જ નથી.” કોઈના નથી અટકતા. વિચારોને જોઈને પાછા આવવું એ જ કૌશલ્ય છે જે તમે શીખી રહ્યા છો.
  • “ઊંઘ આવી જાય છે.” થોડા સીધા બેસો, આંખો થોડી ખુલ્લી રાખો, અથવા દિવસમાં વહેલા અભ્યાસ કરો.
  • “બેચેની થાય છે.” નાનું સત્ર કે ચાલતાં ચાલતાં ધ્યાન અજમાવો.
  • “ભૂલી જાઉં છું.” તેને કોઈ રોજની ટેવ સાથે જોડો, જેમ કે સવારની ચા પછી.

સંશોધન શું કહે છે

અમેરિકાનું National Center for Complementary and Integrative Health જણાવે છે કે માઇન્ડફુલનેસ ધ્યાન ચિંતા, હતાશા, ઊંઘની ગુણવત્તા અને કેટલાક પ્રકારના દુખાવામાં મદદ કરી શકે છે, જોકે ઘણા અભ્યાસો નાના છે. ધ્યાનને સામાન્ય રીતે ઓછા જોખમવાળું ગણવામાં આવે છે, પણ કેટલાક લોકોને અપ્રિય અનુભવો થાય છે; જો અભ્યાસ પરેશાન કરે તો અટકો અને તે ચાલુ રહે તો કોઈ સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાત સાથે વાત કરો.

આ સામાન્ય સુખાકારી વિશેની માહિતી છે, તબીબી સલાહ નથી. જો તમને કોઈ સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા હોય, તમે ગર્ભવતી હો, અથવા તમને ખાતરી ન હોય કે આ અભ્યાસ તમારા માટે યોગ્ય છે, તો તમારા ડૉક્ટર કે કોઈ સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાત સાથે વાત કરો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

શરૂઆત કરનાર ધ્યાન કેવી રીતે શરૂ કરે?

આરામથી બેસો, બેથી પાંચ મિનિટનું ટાઇમર મૂકો અને ધ્યાન શ્વાસ પર ટકાવો. મન ભટકે તો ધીમેથી પાછું લાવો. રોજ કરો અને ધીરે ધીરે વધારો.

શરૂઆતમાં કેટલો સમય ધ્યાન કરવું જોઈએ?

રોજ બેથી પાંચ મિનિટ સારી શરૂઆત છે. દર અઠવાડિયે એક-બે મિનિટ વધારો. નિયમિતતા સમયગાળા કરતાં વધુ મહત્ત્વની છે.

શું મનનું ભટકવું સામાન્ય છે?

હા, બિલકુલ. મન ભટક્યું છે એ જોવું અને શ્વાસ પર પાછા આવવું એ જ અભ્યાસ છે.

ધ્યાન કરવાનો શ્રેષ્ઠ સમય કયો છે?

જ્યારે પણ તમે તેને નિયમિત કરી શકો. ઘણા લોકોને સવારે, દિવસ વ્યસ્ત થાય તે પહેલાં, અથવા સાંજે આરામ માટે સારું લાગે છે.

પ્રકાર
ગાઇડ
ભાષા
ગુજરાતી
કોના માટે
શરૂઆત કરનારા, સૌ
વિષય
ધ્યાન

અંગત અને વર્ગખંડના ઉપયોગ માટે છાપવા અને વહેંચવાની છૂટ. કોઈ ભૂલ દેખાઈ? અમને જણાવો.

વધુ જુઓ

સંબંધિત ગાઇડ